Pierwsze przesłanki o możliwości występowania złóż w rejonie Éłłë pojawiły się w 2023 roku, po przeprowadzeniu badań magnetycznych i grawimetrycznych. Dalsze badania sejsmiczne 3D potwierdziły obecność pułapki strukturalnej, a odwiert próbny ELL-1 wykonany w 20214 roku wykazał obecność wysokiej jakości gazu ziemnego. Od 2024 roku prowadzone są testowe prace eksploatacyjne.
Złoże „Éłłë-1” ma charakter strukturalny – powstało w wyniku nagromadzenia gazu ziemnego w antyklinalnej pułapce geologicznej. Warstwa zbiornikowa znajduje się na głębokości od 1850 do 2250 metrów i zbudowana jest głównie z przepuszczalnych piaskowców charakteryzujących się wysoką porowatością (18–24%). Całość przykryta jest nieprzepuszczalną warstwą iłów i mułków, która pełni funkcję skutecznej bariery uszczelniającej. Gaz występujący w złożu jest gazem suchym, o wysokiej czystości i znacznym potencjale energetycznym. Skład chemiczny wskazuje na dominację metanu (91–94%), z niewielką domieszką etanu, propanu i butanu. Zawartość siarkowodoru i dwutlenku węgla jest minimalna, co znacząco ułatwia oczyszczanie i przygotowanie gazu do transportu. Szacunkowe zasoby wydobywalne złoża wynoszą około 6,2 miliarda metrów sześciennych. Planowany okres eksploatacji to 20–25 lat. Gaz pozyskiwany z „Éłłë-1” przeznaczony będzie przede wszystkim do lokalnych i regionalnych sieci przesyłowych, a także do produkcji energii w elektrociepłowni oraz do skraplania i magazynowania w postaci LNG.
Rafineria gazu ziemnego to złożony kompleks technologiczny, którego głównym celem jest oczyszczanie, rozdział oraz przygotowanie gazu ziemnego do dystrybucji lub dalszego przetwarzania.
W procesach technologicznych zachodzących w zakładzie następuje:
usuwanie zanieczyszczeń (m.in. siarkowodoru, dwutlenku węgla, pary wodnej),
separacja kondensatów ropy naftowej i cieczy węglowodorowych,
frakcjonowanie gazu na poszczególne składniki, takie jak etan, propan, butan,
przygotowanie i magazynowanie gazu skroplonego (LNG) i LPG.
Rafineria została podzielona na kilka stref funkcjonalnych:
Strefa przetwarzania – centralna część zakładu, wyposażona w wieże destylacyjne, kolumny absorpcyjne, instalacje do osuszania i kompresji gazu.
Strefa magazynowania – rozbudowany zespół zbiorników przeznaczonych do przechowywania skroplonych frakcji gazowych, kondensatów i produktów ubocznych.
Strefa spalania awaryjnego – systemy pochodni umożliwiają bezpieczne usuwanie nadmiaru lub niebezpiecznych frakcji gazu.
Strefa pomocnicza i energetyczna – mniejsze instalacje, w tym elektrownia gazowa oraz kompresorownie, wspierające działanie zakładu.
Centrum zarządzania i administracji – nowoczesny budynek odpowiedzialny za kontrolę procesów, monitoring instalacji oraz koordynację logistyki.
Prace budowlane nad rafinerią w Éłłë rozpoczną się pod koniec kwietnia 2025 rok. Za budowę odpowiedzialna będzie firma Skrzynecki Company – jak mogłoby być inaczej, skoro mówimy o tak strategicznej inwestycji. Budowa rafinerii w Éłłë to krok w stronę zapewnienia długoterminowego dostępu do gazu ziemnego, który zaspokoi potrzeby zarówno lokalne, jak i regionalne, a także otworzy szerokie perspektywy na eksport.
Po zakończeniu budowy rafinerii, która umożliwi pełną obróbkę gazu ziemnego, przystąpimy do kolejnych etapów projektu – budowy nowoczesnego gazociągu oraz gazoportu. Te inwestycje pozwolą na dalsze rozszerzenie infrastruktury energetycznej, umożliwiając bezpieczny i efektywny transport gazu nie tylko w kraju, ale również poza jego granice. Gazociąg będzie kluczowym elementem sieci przesyłowej, a gazoport otworzy możliwość importu i eksportu skroplonego gazu ziemnego (LNG), co może stać się istotnym punktem na mapie energetycznej Nordaty.
Rafineria w Éłłë zaspokoi lokalne zapotrzebowanie na gaz ziemny i stworzy fundamenty do dalszego rozwoju przemysłu energetycznego w regionie. Zwiększy to nie tylko bezpieczeństwo energetyczne, ale także przyczyni się do wzrostu zatrudnienia i rozwoju gospodarczego. Długoterminowe zasoby gazu ziemnego, jakie będzie można pozyskać z tego złoża, zapewnią stabilność i przewidywalność w dostawach, a także umożliwią dalsze inwestycje w infrastrukturę energetyczną. Dzięki temu, region stanie się jednym z kluczowych graczy na rynku gazu, zarówno pod względem krajowym, jak i międzynarodowym.