Reforma konstytucyjna?

[Burek 347]

Już jakiś czas temu mówiłem o tym, że chciałbym zmienić konstytucję. Ostatnio udało mi się stworzyć taki szkic. Polecam zapoznać się z obecną konstutycją, w celu porównania.

Spoiler

MAŁA KARTA

czyli najwyższy akt mówiący o Państwie i prawach Jego Obywateli

przyjęta przez Naród i zatwierdzona przez Jego Miłość Króla Winkulijczyków

dnia X miesiąca X  roku pańskiego X

 

PAŃSTWO I KRÓL

Artykuł I

Państwo stanowi dobro wspólne swoich obywateli ucieleśnione w monarchii królewskiej, dziedzicznej w obrębie rodu króla Gabriela z Hohenburgów.

Artykuł II

Akt sukcesyjny wydawany jest przez Króla, wymaga on jednak akceptacji całej wspólnoty obywatelskiej zgromadzonej w Stanach Generalnych.

Artykuł III

W przypadku wygaśnięcia linii Gabriela, lub gdy żaden z jej przedstawicieli nie zechce przyjąć Korony, Stany Generalne dokonują wyboru nowego monarchy.

Artykuł IV

Król panuje do czasu swojej śmierci lub abdykacji. Gdy ta nastąpi regencję przejmuje Minister Stanu, który niezwłocznie musi podjąć działania mające na celu wyłonienie nowego prawowitego monarchy.

STANY GENERALNE

czyli przedstawicielstwo narodu

Artykuł V

Stany Generalne to zgromadzenie wszystkich obywateli, prawo do ich zwołania ma Król, lub Folkstag uchwałą przyjętą większością 2/3 głosów.

Artykuł VI

Obradom Stanów Generalnych przewodzi Król. Przyjmują one prawo większością głosów. Stany obradują do czasu samorozwiązania.

Artykuł VII

Stany Generalne posiadają wszystkie prerogatywy przysługujące Folkstagowi, z tymże gdzie mowa o wymaganej większości 2/3 głosów w Stanach Generalnych wystarczy zwykła większość.

Artykuł VII

Stanem stale obradującym jest Folkstag, czyli Trybuna Ludowa, której przewodzi Minister Stanu. Szczegóły funkcjonowania Folkstagu określają odrębne akty.

RZĄD KRÓLEWSKI

Artykuł VIII

Rząd Królewski, w porozumieniu z Królem, prowadzi politykę wewnętrzną i zewnętrzną państwa.

Artykuł IX

Na czele Rządu Królewskiego stoi Minister Stanu, a w jego skład mogą wchodzić powołani przez niego ministrowie, którym może przekazać on część swoich kompetencji. Minister Stanu kieruje pracami Rządu, zapewnia wykonywanie jego polityki i wyznacza jego członkom określone zadania i kompetencje.

Artykuł X

Minister Stanu wybierany jest w wyniku równych, powszechnych i jawnych wyborów przez wszystkich obywateli na 6-miesięczną kadencję.

Artykuł XI

Król zarządza wybory na trzy tygodnie przed upływem kadencji Ministra Stanu. W przypadku braku kandydatów na urząd Ministra Stanu, Król pełni jego obowiązki przez miesiąc, po czym ponownie zarządza wybory.

Artykuł XII

Osoba wybrana na urząd Ministra Stanu w ciągu siedmiu dni od ogłoszenia wyników wyborów zostaje zaprzysiężona i powołana na urząd przez Króla w drodze dekretu.

Artykuł XIII

Minister Stanu kieruje korpusem administracji publicznej oraz odpowiada za politykę fiskalną państwa. Działania dotyczące polityki fiskalnej państwa wymagają akceptacji Króla.

Artykuł XIV

Minister Stanu przedstawia Królowi kandydatów na ambasadorów i innych przedstawicieli dyplomatycznych.

Artykuł XV

Folkstag może udzielić wotum nieufności konkretnemu ministrowi uchwałą przyjętą większością głosów, w przypadku jej uchwalenia, Minister Stanu odwołuje konkretnego ministra.

Artykuł XVI

Folkstag może także udzielić wotum nieufności całemu rządowi w tym samym trybie. W tym przypadku Ministra Stanu odwołuje Król.

Artykuł XVII

Król może także odwołać Ministra Stanu w przypadku: rezygnacji, nieobecności trwającej dłużej niż dwa tygodnie i jeden dzień, rażącego przekroczenia uprawnień i działania na szkodę państwa i dobra publicznego.

Artykuł XVIII

W przypadku odwołania Ministra Stanu, Król niezwłocznie zarządza przyśpieszone wybory ministerialne, które odbywają się w weekend po co najmniej tygodniu od ogłoszenia.

 

REGENCJA

Artykuł XIX

Regentem to osoba, której przysługują prerogatywy królewskie.

Artykuł XX

Regent może zostać wyznaczony przez Króla, na wyznaczony okres lub czas nieokreślony.

Artykuł XXI

W przypadku zaginięcia Króla trwającego dłużej niż dwa tygodnie i jeden dzień, Minister Stanu obejmuje regencję do czasu powrotu monarchy.

OBYWATELE

ich swobody, prawa i obowiązki

Artykuł XXII

Obywatelem jest osoba przyjęta do obywatelskiej wspólnoty. Przyjęcia tego dokonuje w jej imieniu Król lub deputowana przez niego osoba. Dokładny tryb nadawania obywatelstwa regulować mogą osobne akty.

Artykuł XXIII

Obywatelom przysługują następujące prawa: do życia, wolności myśli, sumienia, wypowiedzi i wyznania. Do własności i prawego dziedziczenia, swobodnego przemieszczania się, zrzeszania się i uczestnictwa w życiu publicznym oraz prowadzenia działalności ekonomicznej i społecznej. A także do sprawiedliwego procesu opartego na zasadzie domniemania niewinności przed sądem swoich współobywateli.

Artykuł XIV

Powyższe prawa mogą zostać odebrane lub ograniczone jedynie w wyniku wyroku sądowego, w wyniku dobrowolnego zrzeczenia się ich albo w czasie stanu wyjątkowego.

Artykuł XV

Obywatele mają obowiązek uczestnictwa w obronie Ojczyzny, wierności Królowi i państwu, oraz ponoszenia prawnie przyjętych ciężarów na rzecz dobra wspólnego.

 

ŹRÓDŁA PRAWA

Artykuł XVI

Źródłami prawa w państwie są kolejno: Niniejszy akt, akty przyjęte przez Stany Generalne, ratyfikowane umowy międzynarodowe, akty przyjęte przez Folkstag, akty wystawione przez Króla, akty wystawione przez Ministra Stanu i innych członków rządu, akty wystawione przez organy lokalne, przyjęty zwyczaj.

Artykuł XVII

Przyjęte i wystawione prawa obowiązują od czasu ich publicznej publikacji, chyba że dany akt stanowi inaczej.

Artykuł

Niniejszy akt może być zniesiony jedynie przez Folkstag większością 2/3 głosów w głosowaniu, które trwało przynajmniej tydzień. Lub zwykłą większością głosów przez całość Stanów Generalnych.

Artykuł

Umowy międzynarodowe zawierane są przez Rząd Królewski, który następnie przedkłada je Królowi do ratyfikacji, po wyrażeniu na nią zgody przez Folkstag w formie przyjętej uchwały.

Artykuł

Akty przyjęte przez Folkstag wymagają uwierzytelnienia królewskiego przed ich ogłoszeniem. Król ma w stosunku do nich prawa weta, które może zostać obalone przez Folkstag większością 2/3 głosów. Jeżeli Król nadal będzie uchylał się od akceptacji to Minister Stanu przyjmuje regencję nadzwyczajną na tą tylko okoliczność w celu ogłoszenia przyjętego prawa.

Projekt jest dużo krótszy, starałem się żeby tak było. Starałem się nie powtarzać rzeczy, które są już zawarte w innych aktach prawnych (np. kwestia symboli narodowych, szczegóły dotyczące organizacji Folkstagu, wymiaru sprawiedliwości, kwestie armii). Pozwoli to też łatwiej wprowadzić pewne reformy, bez potrzeby zmiany konstytucji. Skupiłem się na kwestiach podstaw ustroju, praw obywateli, hierarchii obowiązującego prawa. Zresztą i tak projekt wydaje mi się nieco zbyt długi. Lepiej żeby był jak najkrótszy, bo jak będzie za długi to nikt go nie będzie czytał - i w rezultacie nie będzie stosowany.

Co do proponowanych rozwiązań - projekt zwiększa w pewnych aspektach uprawnienia Króla i rządu, odchodząc od ograniczenia ich do roli tylko wykonawczej. Uważam, że nie ma co tutaj wiązać rąk. Przywiązanie do trójpodziału władz w państwie, które liczy góra kilku aktywnych obywateli jest no... bezsensowne. A jeżeli dany akt nie będzie się podobał - to aktem Folkstagu, które stoją w hierarchii wyżej, można je znieść. W taki sposób Folkstag może stanowić zawór bezpieczeństwa dla Króla (a Król dla Folkstagu dzięki prawu weta).

Wprowadzona (przywrócona?) została instytucja  (może raczej nazwa) Stanów Generalnych. W historii państwa istniało już takie ciało, od 2020 roku. Tutaj Stany Generalne są, można powiedzieć, specjalnym posiedzeniem Folkstagu (de facto na to wychodzi, chyba że w przyszłości zmienił by się sposób wyłaniania Folkstagu), z wyższymi od niego uprawnieniami i możliwością przyjmowania niektórych rzeczy zwykłą większością zamiast 2/3 głosów. Zastępuje też instytucję referendum, bo de facto i tak wychodziłoby na to samo. Uważam, że ta nazwa dobrze pasuje do tej instytucji (w związku z czym Stany Generalne były w prawdziwym życiu™), biorac pod uwagę nasze mirkonacyjne warunki. Poza tym to ładna nazwa i już jakoś tam istniejąca w naszej rzeczywistości.

Zawarłem też przepisy o regencji, które umożliwiłyby państwu funkcjonowanie pod (zapowiedzianą lub nie) nieobecność Króla, jednocześnie nie wymuszając koniecznie opróżnienia tronu.

Zapisy odnoście Rządu Królewskiego zostały w zasadzie powtórzone za starą konstytucją.

Usunięto instytucję Rady Akcesyjnej (będzie też trzeba znieśc ustawę o niej) i możliwość pociągnięcia Króla do odpowiedzialności.

Usuniętą instytucję wymaganego kworum dla niektórych zmian, które i tak nie może być osiągnięte w warunkach działania naszego Folkstagu.

Co do pewnych wątpliwości, które posiadam - kwestia wolności obywatelskich. Napisałem, że te moga być ograniczone tylko wyrokiem sądowym (żeby uniknąć scenariusza z afery sądowej w II FN) - nie wiem jak tu ująć kwestię jakiegoś tymczasowego aresztu. Można przyjąć bardzo wolnościowo całkowitą rezygnację z takich instytucji. Na pewno jednak trzeba zrezygnować z przepisów kompetnie bezpieckiej ustawy o Kongsversaherheit . Konstytucja nie gwarantuje tez żadnych praw nieobywatelom, żeby uniknąć jakis komplikacji.

Nie zawarłem też żadnych zapisów o instytucji stanu wyjątkowego, jak w starej konstytucji. Myślałem, że może lepiej sotworzyć do tego osobną ustawę, ale można też tu coś dopisac tutaj. Chociaż sama instytucja jest w tekście projektu wymieniona.

Jakiś czas temu pojawiła się też dyskusja o kwestii sukcesji, np. o możliwości wprowadzenia monarchii elekcyjnej. Ewentualna zmiana konstytucji byłaby dobrym czasem na tę dyskusję, więc zachęcam do wyrażenia swoich opinii w tym temacie.

Proszę Państwa o wyrażenie swoich opinii w temacie całości reform. Inaczej ciężko będzie osiągnąć satysfakcjonujące dla całości rozwiązanie.

Co do zmiany konstytucji - w tym wypadku będzie potrzbne referendum (bo wymagane kworum jest de facto niemożliwe do osiągnięcia), które będzie musiał zarządzić albo Król, albo Folkstag.

 

 

[Erik Otton von Hohenburg 71]

Na tą chwilę nie uważam abyśmy potrzebowali znowu uchwalać kolejną konstytucję by w następnym roku ją uchylać (bo jakoś nie specjalnie chcę mi się wierzyć, że z tą konstytucją będzie inaczej niż poprzednimi jakie do tej pory mieliśmy) a jeżeli mamy już iść w tym kierunku, to niech to będzie konstytucja z prawdziwego zdarzenia, a nie "mała karta" czy innego prowizorycznego tworu, który nie jest nam do niczego potrzebny. Poza tym stoję na stanowisku, że Winkulia powinna ewoluować w kierunku monarchii elekcyjnej, gdyż obecny model ustrojowy się wyczerpał.

[Burek 347]

2 godziny temu, Erik Otton von Hohenburg napisał:

Na tą chwilę nie uważam abyśmy potrzebowali znowu uchwalać kolejną konstytucję by w następnym roku ją uchylać (bo jakoś nie specjalnie chcę mi się wierzyć, że z tą konstytucją będzie inaczej niż poprzednimi jakie do tej pory mieliśmy) [...]

Bez zmiany konstytucji nie będzie możliwa (albo przynajmniej będzie legalnie wątpliwa) choćby jakaś reforma sądownictwa (przez art. 64), wprowadzenie modyfikacji w symbolach narodowych czy ich opisie (art. 12), nie można będzie znieść niefunkcjunjącego organu o nieproporcjonalnie dużych uprawnieniach jak rada akcesyjna (art. 44, 45).  Dlatego że postanowionao tam wszystko szczegółowy pookreślać. Myślę też, że rozwiązania ustrojowe jakie są w moim projekcie typu nadanie większej inicjatywy ustawodawczej dla Króla i rządu również są... dobre w obecnych warunkach.

2 godziny temu, Erik Otton von Hohenburg napisał:

[...] a jeżeli mamy już iść w tym kierunku, to niech to będzie konstytucja z prawdziwego zdarzenia, a nie "mała karta" czy innego prowizorycznego tworu [...]

A co to ma być "konstytucja z prawdziwego zdarzenia"? W sensie, że ma być długa czy co? A mój projekt nie jest prowizoryczny, to że jest stosunkowo krótki to - jak pisałem - celowy wybór.

2 godziny temu, Erik Otton von Hohenburg napisał:

[...] który nie jest nam do niczego potrzebny.

Myślałem, że określenie podstawowych form funkcjonowania ustroju w prawie mogłoby być - jeśli nie konieczne - to przynajmniej przydatne. No, ale moglibyśmy działać bez konstytucji w ogóle, ale nie wiem czy to byłoby lepsze rozwiązanie.

2 godziny temu, Erik Otton von Hohenburg napisał:

Poza tym stoję na stanowisku, że Winkulia powinna ewoluować w kierunku monarchii elekcyjnej, gdyż obecny model ustrojowy się wyczerpał.

Zarówno obecna konstytucja (art. 43-5) i mój projekt (art. 3) przewidują możliwość wyboru monarchy w przypadku braku dziedziców.

[Erik Otton von Hohenburg 71]

Chodziło mi o całkowite zniesienie dziedziczności tronu, a nie warunkowe w przypadku braku dziedzica.

[Burek 347]

Uważam, że bez sensu jest pozbawianie dziedzictwa ewentualnego potomstwa Króla (które przecież może się jeszcze w przyszłości pojawić), a nasza monarchia jest przecież rządzona  już od lat przez naszą dynastię - jeżeli mamy jakąś tradycję to jest to tradycja dziedziczności tronu. Jeżeli będzie dziedzic, żeby objąć tron po śmierci lub abdykacji obecnego monarchy (która mam nadzieję, że prędko nie nastąpi) to dlaczego uniemożliwić mu objęcie tronu zgodnie z prawem jakim objął je jego ojciec czy dziad?

Edytowane 18 Grudnia 2025 przez Burek

[Erik Otton von Hohenburg 71]

Nikogo nie zmuszam do przyjęcia mojego punktu widzenia, więc jeżeli większość Winkulijczyków będzie sobie życzyć zachowania monarchii dziedzicznej, to nie będę za ten postulat ginąć na barykadach, niemniej jednak wolę narodu stawiam wyżej niżeli jedną z wielu tradycji tego kraju, bo republikanizm jest również naszą tradycją, jako republika powstaliśmy przecież w 2018 roku i kto wie czy kiedyś znowu nią nie będziemy. Ponadto elekcyjność tronu nie ogranicza prawa ew. potomstwa Króla do udziału w elekcji królewskiej.

[Burek 347]

Jaki termin byłby najodpowiedniejszy pod ewentualne referendum?