Kiryzm - co to?

[Bolesław Kirianóo von Hohenburg 1 192]

Gwiazda Ädrosa, symbol kiryzmu

 

I. Wstęp

 

Kiryzm, zwany również spirytusowizmem, jahweizmem, Wiarą Kirymową czy Jedyną Prawilną Wiarą jest starożytną religią monoteistyczną, powstałą na wyspie Voxima około XXX w. p.n.e. i głoszącą istnienie jedynego Boga nazywanego Jahwe (Jah 'we, "JEST, który JEST"), będącego stwórcą całego świata i wszystkich trzech wymiarów: Mikroświata, Mirkoświata i Reala, które to składają się na Widzialne Multiwersum. Religia wyznawania przede wszystkim na południu wyspy Voxima, na Doctrinie i prawie całej Nordacie Środkowej, a także w diasporze na całym świecie.

 

II. Historia

 

Początków kiryzmu upatruje się w osobie Badhasza Spirytusowa, któremu miał się objawić Duch Ognisty Myikra - opiekun Mikroświata - i nauczyć go podstawowych prawd o Bogu Jahwe i zasad sprawowania Jego kultu. Spirytusow objął przewodnictwo nad grupą ludzi zwanych Kiriami i z nimi to krążył po wyspie Voxima, póki nie założył miasta Kirym, tworząc pierwotny Przenajświętszy Kościół Kiryjski i stając się pierwszym Patriarchą Kirymu. 

 

Założone przez niego państwo - Kirym Kapłański - trwało pod rządami jego potomków przez kolejne tysiąc lat, cały ten czas będąc pod wpływem narodowej religii kiryzmu, która wciąż się rozwijała pod wpływem takich ważnych proroków i przywódców religijnych jak Erb Patryjarha, Elesvja, Ofiarnik Atar Moehil, Taut Paesvja czy Prorok Moeel Kriakil. 

 

Po upadku Kirymu i odrodzenia go przez Pierwszego Konsula, główny trzon religii był już określony, choć pod rządami kolejnych konsulów Patriarchowie stracili na ich rzecz świecką część swojej władzy. Prawdziwy zwrot w historii religii i cywilizacji kiryjskiej miał miejsce około I w. n.e., kiedy ostatecznie upadł Kirym, a Kiriowie zepchnięci zostali na południe, do Marsylii, a później również z Voximy w ogóle, będąc zmuszonymi szukać ratunku na Kontynencie Północnym. Straciwszy uniwersalne, powszechnie uznawane autorytety państwowe i duchowe, Kiriowie rozproszyli się po Nordacie, wędrując i próbując odtworzyć swoją państwowość w różnych jej częściach. Tak rozpoczęła się Wielka Wędrówka (XI-XXI w.), a religia kirystyczna weszła w trzecią, po kapłańskiej i konsularnej, fazę rozwoju: fazę diasporyczną. 

 

Lokalne państewka powstawały i upadły, kiryzm podzielił się na niezliczoną ilość odłamów i sekt, zwykli ludzie ogłaszali się kolejnymi Patriarchami, a nawet gdy w końcu udało się powołać pierwsze trwałe państwo kiryjskie na kontynencie - Królestwo Kirianji i Archipelagu - było ono już dawno przechrzczone na rotryzm, zapominając o swym nordackim dziedzictwie.

 

Nie wszystko jednak było w Wędrówce takie złe; idea Białych Kiriów, a więc ludzi pochodzenia niekiryjskiego którzy wyznali wiarę w Jahwe i mogli dołączać do religii poczęła masowo zdobywać popularność. Choć podstawy teologiczne dla uznawania Białych Kiriów istniały co najmniej od czasów Shullkinatu (a więc prawie od początku), dopiero wielopokoleniowe życie obok innych narodów skutecznie zachęciło kirystów do prób ich nawracania, ratując tym samym resztki swojej kultury. Najliczniejszym narodem który dosyć powszechnie przyjął kiryzm są Hawilandczycy, w pewnych momentach powszechnie kirystyczni byli też Doctrińczycy czy Repujerzy. Wymiana nie miała jednak miejsca tylko w jedną stronę: również Kiriowie wiele przejęli z okolicznych ludów, przy czym najlepszym przykładem będzie tu zesłowiańszczenie Kiriańczyków; proces ten przestał postępować dopiero w późnym średniowieczu. 

 

Wzrost znaczenia nordackich państw kiryjskich w XX w. i odrodzenie się świadomości swych prawdziwych korzeni m.in. w Kirianii okazało się fundamentem położnym pod gmach kiryjskiego renesansu w wieku kolejnym. Pankiryzm wszedł na salony we wczesnych latach 20. XXI w., a w obliczu postępujących zmian na Nordacie znalazł zadośćuczynienie w 2023, gdy odrodzono starożytny Przenajświętszy Kościół Kiryjski i powołano w południowej Voximie Państwo Kościelne Kirymu, a także w 2024, przy okazji utworzenia Monarchii Kiryjskiej - federacji środkowonordackich Kiriów I Białych Kiriów. 

 

Od tego czasu Kiriowie wciąż rozproszeni na całym świecie przywracają komunię z Patriarchatem Marsylii, a nawet wracają do swych pierwotnych ojcowizn, przyczyniając się do najbardziej nieprawdopodobnego odrodzenia kulturowego w dziejach.

 

III. Wierzenia

 

Przyczyną wszechrzeczy jest w kiryźmie Bóg Jahwe, który jeszcze przed stworzeniem świata powołał do istnienia Duchy Większe, Valarów i Mniejsze, majarów. Każdy z trzech wymiarów otrzymał po jednym opiekunie-Valaru, a majarowie krążą między nimi jako duchy opiekuńcze i inspirujące. Główną antagonistką dziejów jest zbuntowana Valarka, Prokrastynacja, która od czasu przybycia do materialnego świata stara się zniszczyć Lud Boży różnymi metodami. 

 

Kiryści starają się podążać ścieżką pokory (isz), która prowadzi do świętości (szahag) oraz ścieżką pogodności (ił), która prowadzi do oświecenia (łahag). Świętość i oświecenie pomaga osiągnąć zbawienie, czyli wyzwolenie z rzeczywistości cielesnej i trafienie do Siedzib Niewidocznych Jahwe, zamiast do Mirkoświata: złego, alternatywnego Pollinu. Kiryzm promuje wycofanie, spokój, pogodę ducha i minimalizm, lansując ideał mędrca-samotnika. Źródła wszelkich grzechów i cierpień upatruje w pysze i oferuje bogactwo ćwiczeń i praktyk, mających ograniczyć jej wpływ. 

 

Innym ważnym elementem hierarchii bytów są Nieśmiertelne Idee, zaszczepione w umyśle każdego człowieka przez Jahwe i kierujące go - jeśli nie zagłuszane - ku dobremu, stanowiąc jednocześnie obiektywnie istniejący punkt odniesienia dla wszystkich innych rzeczy. Pierwsze miejsce zajmuje tu Prawda.

 

Najważniejszym źródłem wiary każdego wiernego jest Wieloksiąg Kiryjski, kanon natchniony tekstów tworzonych, włączanych i poprawianych na przestrzeni tysięcy lat. Zawiera teksty historyczne, prawne (przede wszystkim Księga Shullkinat), kulturowe i rzemieślnicze, zawierając sporą część wiedzy dawnych Kiriów, chociaż posiada też dzieła całkiem nowe, sprzed paru lat. Wokół studiowania i interpretowania Wieloksięgu wykształciła się kultura dyskusji i wieloideowości - literatura teologiczna jest w kiryźmie równie ważna, jak osobiste praktyki duchowe. W ciągu wieków rozwinęły się niezliczone szkoły i podszkoły rozumienia tekstow, z których wymienić należy przede wszystkim traktujących ziemskie bytowanie jako pasmo cierpień, które należy znosić moehilistów oraz czerpiących radość i zadowolenie z życia erbistów.

 

III. Kiryzm wirtualnie

Chociaż większość kirystów i właściwie cała władza kościelna skupiona jest na wspólnym nordackim forum, Przenajświętszy Kościół wysyła coraz to nowe misję w świat, aby nieść wieść o Jahwe i Jego Wierze jak największej liczbie mikronautów. Kiryzm jest nierozerwalnie związany z kulturą kiryjską, jest jednak otwarty na ludzi wszystkich lądów i narodów, również tych niezwiązanych politycznie z tzw. Kirioświatem.

 

Żeby przystąpić do kiryzmu, wystarczy w miejscu publicznym wygłosić Wyznanie Wiary: “Wierzę w Jahwe Jedynego, Twórcę Mikroświata i wszystkich ludzi, władcę Nieba i Ziemi. Wierzę w jedyny, dobry, Boży, Święty Kościół Kirymu powstały tak z tradycji, jak woli Boskiej, na którego siedzibę wybrana została Marsylia jako Stolica Świata, wierzę w mądrość Patriarchy ponad mądrością ludzką, światło nad mrokiem, życie w wieczności nad śmiercią”. Mile widzianym jest również wpisanie się na swoją lokalną listę wiernych lub zwrócenie się do Patriarchatu Marsylii w przypadku braku powyższej.

 

Realna wersja Wieloksięgu posiadająca paręset stron jest jeszcze wciąż w trakcie pisania (narracyjnie: tłumaczenia z języków oryginalnych). Małe fragmenty tekstu, głównie te z Księgi Początku są czasem publikowane jako część obrządku mszy kiryjskiej lub innej formy upowszechniania Wiary. Na pełne wydanie Wieloksięgu trzeba będzie poczekać co najmniej parę lat, ale będzie warto.