Zacznę od liczb. Całkowity budżet NASA w propozycji na FY2026 został obniżony do około 20 miliardów dolarów. To o sześć miliardów mniej niż w poprzednim roku, co oznacza spadek o około 24%. Poziom finansowania cofa agencję do sytuacji z początku XXI wieku, w zasadzie przed ogłoszeniem Programu Constellation. Cięcia te nie są rozłożone równomiernie i uderzają przede wszystkim w działalność naukową NASA. Science Mission Directorate, odpowiedzialna za większość badań naukowych NASA, straciłaby prawie połowę budżetu, bo z 7,3 miliarda dolarów mamy spadek do 3,9 mld. Astrofizyka zostałaby zredukowana z 1,5 mld do 487 mln, nauki planetarne z 2,7 mld do 1,9 mld, a nauki o Ziemi z 2,2 mld do 1,03 mld. Co gorsza, misje takie jak Roman Space Telescope, DAVINCI, VERITAS, Mars Sample Return, a także Chandra, czy Fermi mają zostać całkowicie anulowane. Program radioizotopowy, który jest kluczowy dla misji deep space także zostaje zamknięty. Budżet działu badań biologicznych i fizycznych (które są kluczowe dla przyszłych misji załogowych na Marsa) zostaje niemal zlikwidowany, bo z 87 milionów mamy redukcję do zaledwie 25 milionów dolarów.

To jednak dopiero początek, bo najbardziej spektakularnym elementem jest całkowite wycofanie się z programów SLS, Orion i Lunar Gateway po zakończeniu misji Artemis III. Po niej zarówno rakieta SLS, jak i kapsuła Orion zostaną wycofane. Gateway, czyli ta orbitalna stacja księżycowa, która jest budowana z udziałem partnerów międzynarodowych, też zostaje anulowana, a już wyprodukowane elementy stacji mają być "przeznaczone do innych celów". W zamian proponują uruchomienie nowego programu pod nazwą „Commercial Moon and Mars Infrastructure and Transportation”. Jego celem ma być stymulowanie sektora prywatnego do dostarczania załogowych systemów transportowych na Księżyc i Marsa, na podstawie modelu kontraktowego, który mi osobiście przypomina bardziej program Commercial Orbital Transportation Services. W latach 2026–2030 na ten nowy program przewidziano 10,7 miliarda dolarów. Jednak w pierwszych dwóch latach (czyli 2026 no i 2027) przyznano tylko 1,7 mld, a prawdziwa rampa budżetowa zaczyna się dopiero od 2028 roku. Oznacza to, że program ten (jeśli w ogóle ruszy) będzie realizowany dopiero przez kolejną administrację, a co najlepsze nie zaprezentowano żadnego harmonogramu, żadnej architektury misji, żadnego konkretnego podziału na realizację misji księżycowych i marsjańskich. Całość ujęto w jednej rubryce bez rozróżnienia celów i wykorzystanej technologii. Nawet postulowany "test entry, descent, and landing dla marsjańskiego lądownika załogowego" nie ma opublikowanej żadnej koncepcji.

Programy takie jak Commercial Lunar Payload Services zostaną przeniesione z działu nauki do działu eksploracji, co tylko potwierdza zmianę priorytetów NASA od nauki, ku "strategicznej obecności" na Księżycu i Marsie. Wraz z tym ma ruszyć nowy program CLPS dla Marsa, choć nie wiadomo, kto miałby zbudować te lądowniki, skoro obecne środki nie wystarczą nawet na w pełni księżycową działalność. Co ciekawe ucierpi również Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, bo w ramach przygotowań do przekazania niskiej orbity okołoziemskiej prywatnemu sektorowi kosmicznemu, planuje się zmniejszenie liczby astronautów na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i ogólnie ograniczenie prowadzenia na niej badań naukowych. Co ciekawe nie przewidziano żadnych dodatkowych środków na pojazd deorbitacyjny dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, który będzie niezbędny do przeprowadzenia kontrolowanej deorbitacji stacji. Budżet przewiduje zwolnienie około jednej trzeciej kadry NASA, czyli około 5000 osób. Będzie to największa redukcja zatrudnienia od czasu zakończenia programu Apollo. Pojawiły się też doniesienia o możliwym wykorzystaniu impoundmentu, czyli takiej jakby próby wstrzymania funduszy przyznanych przez Kongres i wymuszenia wdrożenia budżetu prezydenckiego bez zgody Kongresu. Praktyka ta została uznana za niekonstytucyjną już w latach 70. XX wieku, jednak zespół Russella Voughta, który pełni funkcję dyrektora Biura Zarządzania i Budżetu sugeruje powrót do tej idei.

Ogólnie od momentu przekształcenia się Starbase w miasto 20 maja 2025 roku, zaledwie 9 dni po formalnym uznaniu, miejscowa komisja umożliwiła właścicielom nieruchomości wnioskowanie o tzw. urządzenia kontroli dostępu. Kilka dni później, 3 czerwca SpaceX złożyło cztery wnioski o zgodę na instalację bram na skrzyżowaniach ulic St. Jude, Memes, Esperson i LBJ. Zgodnie z przepisami, wymagane było powiadomienie sąsiadujących właścicieli nieruchomości co najmniej 15 dni przed rozpatrzeniem sprawy przez komisję oraz dołączenie pełnej dokumentacji, w tym planów konstrukcyjnych i inżynieryjnych. Problem w tym, że jeszcze przed oficjalnym zatwierdzeniem SpaceX już zaczęło budować. Już 30 maja, czyli dzień po uchwaleniu rozporządzenia i kilka dni przed posiedzeniem samej komisji, dziennikarz CBS zastał przy St. Jude Street już wybudowaną i zamkniętą  bramę. Bramki przy dwóch kolejnych skrzyżowaniach Memes i Esperson były już wybudowane, choć jeszcze nie były one zamknięte. Gdy dziennikarze wystąpili z formalnym wnioskiem o dostęp do dokumentacji technicznej, Starbase przekazało jedynie formularze aplikacyjne, w których brakowało załączników, które były wymagane przez ich własne przepisy. Na spotkaniu komisji miejskiej temat został przedstawiony jako oczywisty krok ku zwiększeniu bezpieczeństwa, a także narzędzie regulujące "napływ turystów i osób niepowołanych". Zarządca miasta Kent Myers mówił wprost, że bramy mają służyć powstrzymaniu "stałego przepływu turystów", którzy przyjeżdżają zobaczyć działalność SpaceX. Komisarz Jordan Buss dodał, że mieszkańcy są zmęczeni obecnością turystów, z których niektórzy "nie mają dobrych intencji" (cokolwiek to znaczy). Odwołał się przy tym do bliżej nieokreślonego incydentu na Memes Street, który miał stanowić uzasadnienie dla zamknięcia ulic XD

Może nie każdy o tym jeszcze wie, ale wszyscy członkowie komisji składali się z byłych lub obecnych pracowników SpaceX. Pojawiły się głosy, że miasto stopniowo staje się miastem zamkniętym, a formalnie wciąż przecież pozostaje gminą publiczną, która działa w ramach prawa stanu Teksas. Mike Montes Jr., prawnik, który posiada działkę w Starbase podczas spotkania zapytał wprost: "Czy ludzie nie mają prawa się poruszać?" Odpowiedź była w sumie trochę wymijająca, bo zapewniono jedynie, że kody dostępowe otrzymają służby ratunkowe, dostawcy i goście mieszkańców, a dostęp będzie "przyznawany w razie potrzeby". Trochę ostrzej wypowiedział się prokurator okręgowy hrabstwa Cameron, Luis V. Saenz, który w rozmowie z dziennikarzami przypomniał, że zgodnie z kodeksem karnym stanu Teksas blokowanie publicznej drogi bez odpowiedniego upoważnienia może stanowić wykroczenie. Podkreślił, że jeśli dana droga jest drogą publiczną, to musi pozostać dostępna dla każdego niezależnie od tego, czy ktoś "ma sprawę w mieście", czy nie.